Khi thực hiện thủ tục cấp đổi thẻ căn cước, công dân có nghĩa vụ nộp lại thẻ căn cước công dân (CCCD) hoặc thẻ căn cước cũ đang sử dụng. Trường hợp không thực hiện nghĩa vụ này có thể bị xử phạt vi phạm hành chính theo quy định pháp luật.
Không nộp CCCD khi cấp đổi thẻ căn cước: Mức phạt bao nhiêu?
Theo khoản 1 Điều 11 Nghị định 282/2025/NĐ-CP, hành vi vi phạm quy định về cấp, quản lý, sử dụng thẻ căn cước được xử lý như sau:
Phạt cảnh cáo hoặc phạt tiền từ 500.000 đồng đến 1.000.000 đồng đối với người có hành vi không nộp thẻ căn cước công dân, thẻ căn cước hoặc giấy chứng nhận căn cước cho cơ quan quản lý căn cước trong trường hợp cấp đổi, hủy hoặc xác lập lại số định danh cá nhân.
Như vậy, người không nộp lại CCCD khi làm thủ tục cấp đổi thẻ căn cước có thể bị phạt tiền từ 500.000 – 1.000.000 đồng.
Biện pháp khắc phục hậu quả
Ngoài hình thức phạt tiền, người vi phạm còn bị áp dụng biện pháp khắc phục hậu quả theo điểm a khoản 6 Điều 11 Nghị định 282/2025/NĐ-CP, cụ thể:
-
Buộc nộp lại thẻ căn cước công dân, thẻ căn cước hoặc giấy chứng nhận căn cước theo đúng quy định.
Trên thực tế, trong mọi trường hợp cấp đổi CCCD sang thẻ căn cước hoặc cấp đổi thẻ căn cước, cán bộ tiếp nhận hồ sơ đều có trách nhiệm thu hồi giấy tờ cũ mà công dân đang sử dụng.
Giá trị pháp lý của thẻ căn cước theo Luật Căn cước 2023
Theo Điều 20 Luật Căn cước 2023, thẻ căn cước có các giá trị pháp lý sau:
-
Là giấy tờ chứng minh căn cước và thông tin cá nhân để thực hiện thủ tục hành chính, dịch vụ công và các giao dịch hợp pháp trên lãnh thổ Việt Nam;
-
Được sử dụng thay giấy tờ xuất nhập cảnh khi Việt Nam ký kết điều ước hoặc thỏa thuận quốc tế cho phép;
-
Là căn cứ để cơ quan, tổ chức, cá nhân tra cứu, kiểm tra thông tin công dân trong Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư;
-
Khi đã xuất trình thẻ căn cước, không được yêu cầu xuất trình thêm giấy tờ khác chứa thông tin đã được tích hợp trên thẻ (trừ trường hợp thông tin thay đổi).
Nhà nước có trách nhiệm bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người được cấp thẻ căn cước.
Sau sáp nhập tỉnh, có bắt buộc đổi lại thẻ căn cước không?
Theo Điều 10 Nghị quyết 190/2025/QH15, giấy tờ do cơ quan có thẩm quyền cấp trước khi sắp xếp, hợp nhất đơn vị hành chính:
-
Vẫn tiếp tục có giá trị sử dụng nếu chưa hết thời hạn;
-
Không được yêu cầu cấp đổi chỉ vì lý do sắp xếp tổ chức bộ máy, trừ khi pháp luật có quy định khác.
Do đó, sau sáp nhập tỉnh, công dân không bắt buộc phải đổi thẻ căn cước nếu thẻ vẫn còn giá trị sử dụng.
Những trường hợp bắt buộc cấp đổi hoặc cấp lại thẻ căn cước
Theo Điều 24 Luật Căn cước 2023, các trường hợp cấp đổi, cấp lại thẻ căn cước bao gồm:
Trường hợp cấp đổi thẻ căn cước
-
Đủ các mốc tuổi 14, 25, 40 và 60 tuổi;
-
Thay đổi họ tên, ngày sinh;
-
Thay đổi nhân dạng, giới tính, bổ sung ảnh khuôn mặt, vân tay;
-
Thẻ có sai sót thông tin;
-
Thông tin thay đổi do sắp xếp đơn vị hành chính (theo yêu cầu công dân);
-
Xác lập lại số định danh cá nhân;
-
Theo yêu cầu của người được cấp thẻ.
Trường hợp cấp lại thẻ căn cước
-
Bị mất thẻ hoặc thẻ hư hỏng không sử dụng được;
-
Được trở lại quốc tịch Việt Nam.
Trình tự cấp đổi, cấp lại thẻ căn cước
Theo Điều 25 Luật Căn cước 2023:
-
Cơ quan quản lý căn cước thu hồi thẻ căn cước, CCCD cũ trong trường hợp cấp đổi;
-
Trường hợp cấp lại do mất, hư hỏng có thể thực hiện trực tuyến hoặc trực tiếp;
-
Dữ liệu sinh trắc học đã thu nhận trước đó được sử dụng để cấp lại thẻ;
-
Chính phủ quy định chi tiết trình tự, thủ tục thực hiện.
Việc không nộp lại CCCD khi làm thủ tục cấp đổi thẻ căn cước là hành vi vi phạm pháp luật, có thể bị phạt tiền từ 500.000 – 1.000.000 đồng và buộc nộp lại thẻ cũ. Công dân cần thực hiện đúng quy trình để tránh bị xử phạt và bảo đảm quyền lợi pháp lý của mình.