Từ ngày 01/01/2026, theo Luật Thuế giá trị gia tăng và Luật Thuế thu nhập cá nhân mới, hộ kinh doanh có doanh thu từ 500 triệu đồng/năm trở xuống thuộc diện không phải nộp thuế GTGT và thuế TNCN. Tuy nhiên, việc được miễn thuế không đồng nghĩa với việc được miễn toàn bộ nghĩa vụ pháp lý về thuế. Nếu không tuân thủ đúng quy định, hộ kinh doanh vẫn có thể bị ấn định doanh thu, truy thu và xử phạt.
Dưới đây là những nghĩa vụ quan trọng hộ kinh doanh cần thực hiện để hạn chế rủi ro.
1. Kê khai, thông báo doanh thu đúng hạn
Từ năm 2026, ngưỡng doanh thu không phải nộp thuế GTGT và thuế TNCN được điều chỉnh từ 100 triệu đồng lên 500 triệu đồng/năm. Mặc dù không phát sinh số thuế phải nộp, hộ kinh doanh vẫn có trách nhiệm kê khai và thông báo doanh thu theo quy định của pháp luật thuế.
Hộ kinh doanh phải thực hiện thông báo doanh thu một lần mỗi năm (thông thường trước ngày 31/01 năm sau) để cơ quan thuế có căn cứ xác định hộ kinh doanh thuộc diện miễn thuế. Việc không nộp hồ sơ hoặc kê khai không đầy đủ có thể dẫn đến việc cơ quan thuế ấn định doanh thu cao hơn thực tế và áp dụng biện pháp truy thu, xử phạt.
2. Ghi chép và lưu trữ sổ doanh thu tối thiểu
Theo Thông tư 152/2025/TT-BTC, hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh thuộc đối tượng không chịu thuế GTGT và không phải nộp thuế TNCN vẫn phải thực hiện ghi chép sổ doanh thu bán hàng hóa, dịch vụ theo mẫu S1a-HKD.
Sổ doanh thu là căn cứ để:
-
Xác định doanh thu thực tế của hộ kinh doanh;
-
Phục vụ việc đối chiếu, kiểm tra khi cơ quan thuế thanh tra, kiểm tra;
-
Chứng minh hộ kinh doanh đáp ứng điều kiện doanh thu không vượt ngưỡng 500 triệu đồng/năm.
Trường hợp không ghi sổ hoặc không lưu trữ dữ liệu doanh thu, hộ kinh doanh có nguy cơ bị cơ quan thuế ấn định doanh thu theo phương pháp suy đoán.
3. Đăng ký hộ kinh doanh và mã số thuế theo quy định
Theo Nghị định 168/2025/NĐ-CP, hộ kinh doanh hoạt động thường xuyên, có địa điểm kinh doanh cố định bắt buộc phải đăng ký hộ kinh doanh và được cấp mã số thuế. Chỉ một số trường hợp đặc thù như bán hàng rong, quà vặt, kinh doanh lưu động, kinh doanh thời vụ có thu nhập thấp mới được miễn đăng ký, và mức thu nhập thấp do Ủy ban nhân dân cấp tỉnh quy định.
Việc không đăng ký hộ kinh doanh nhưng vẫn hoạt động thường xuyên có thể bị xử phạt hành chính và vẫn bị truy thu thuế nếu phát sinh doanh thu chịu thuế.
4. Theo dõi sát doanh thu, đặc biệt khi xuất hóa đơn
Ngưỡng doanh thu 500 triệu đồng/năm là ranh giới xác định nghĩa vụ thuế của hộ kinh doanh. Do đó, hộ kinh doanh cần theo dõi sát doanh thu thực tế trong năm, nhất là trong trường hợp có phát sinh hóa đơn điện tử.
Khi doanh thu vượt ngưỡng 500 triệu đồng, hộ kinh doanh phải kịp thời thực hiện kê khai lại và chuyển sang diện nộp thuế GTGT, thuế TNCN theo quy định. Trường hợp vượt ngưỡng nhưng không kê khai kịp thời, hộ kinh doanh có thể bị truy thu thuế và xử phạt do khai sai, chậm nộp.
Kết luận
Từ năm 2026, hộ kinh doanh có doanh thu dưới 500 triệu đồng được miễn thuế GTGT và thuế TNCN nhưng vẫn phải thực hiện đầy đủ nghĩa vụ kê khai, ghi chép sổ sách, đăng ký kinh doanh và theo dõi doanh thu. Việc tuân thủ đúng các quy định này là yếu tố then chốt giúp hộ kinh doanh hạn chế rủi ro pháp lý và thuế trong quá trình hoạt động.