Ngày 10/12, Quốc hội đã chính thức thông qua Nghị quyết về một số cơ chế, chính sách đặc thù, vượt trội để đột phá phát triển giáo dục và đào tạo. Nghị quyết có hiệu lực từ 1/1/2026, mang lại nhiều thay đổi quan trọng về chế độ đãi ngộ, quản lý nhân sự và đầu tư cho giáo dục.

Phụ cấp tối thiểu 70% cho giáo viên công lập từ năm 2026

Theo Nghị quyết, phụ cấp ưu đãi nghề đối với giáo viên và nhân viên trong cơ sở giáo dục công lập sẽ được áp dụng theo lộ trình của Chính phủ. Cụ thể:

• Giáo viên công lập: mức phụ cấp tối thiểu 70%

• Nhân viên trường học: phụ cấp tối thiểu 30%

• Giáo viên tại vùng đặc biệt khó khăn, vùng dân tộc thiểu số, biên giới, hải đảo: phụ cấp 100%

Hiện cả nước có hơn 1,05 triệu giáo viên mầm non và phổ thông hưởng lương từ ngân sách. Mức lương cơ bản đang dao động từ 4,9 – 15,87 triệu đồng/tháng, tổng thu nhập sau phụ cấp đạt 6,6 – 30 triệu đồng/tháng.

Chính sách phụ cấp mới được đánh giá là bước tiến quan trọng nhằm cải thiện đời sống giáo viên, thu hút nhân lực chất lượng cao vào ngành giáo dục.

Mở rộng quyền tự chủ thu nhập tại các cơ sở giáo dục nghề nghiệp và đại học

Nghị quyết cho phép các trường nghề và trường đại học tự chủ quyết định mức thu nhập tăng thêm cho giáo viên, viên chức, người lao động từ nguồn thu hợp pháp ngoài ngân sách. Mức chi bổ sung phải phù hợp kết quả hoạt động và quy chế chi tiêu nội bộ.

Phân cấp mạnh mẽ trong tuyển dụng và quản lý nhân sự ngành giáo dục

Từ năm 2026:

• Giám đốc Sở GD&ĐT được quyền tuyển dụng, tiếp nhận, điều động, thuyên chuyển và biệt phái giáo viên, nhân viên tại tất cả cơ sở giáo dục mầm non, phổ thông, chuyên biệt và trung học nghề công lập trong tỉnh.

• Chủ tịch UBND cấp xã được phân quyền quyết định nhân sự đối với nhà giáo và nhân viên tại các trường công lập thuộc thẩm quyền.

• Các trường đại học, cơ sở giáo dục nghề nghiệp được tự chủ tuyển dụng chuyên gia, nhà khoa học có trình độ tiến sĩ, gồm cả người nước ngoài và kiều bào.

Một bộ sách giáo khoa thống nhất từ năm học 2026–2027

Bộ trưởng Bộ GD&ĐT được giao quyền quyết định một bộ sách giáo khoa sử dụng thống nhất toàn quốc từ năm học 2026–2027.

Đến năm 2030, Nhà nước sẽ:

• Cung cấp sách giáo khoa miễn phí cho học sinh

• Ưu tiên học sinh ở vùng khó khăn, vùng dân tộc thiểu số, miền núi, biên giới, hải đảo

• Đảm bảo miễn học phí và giáo trình môn Giáo dục quốc phòng – an ninh

• Mở rộng tín dụng ưu đãi cho học sinh, sinh viên

• Cấp học bổng và hỗ trợ sinh hoạt phí cho nghiên cứu sinh thuộc chương trình trọng điểm

Chi tối thiểu 20% ngân sách cho giáo dục và tăng đầu tư cơ sở vật chất

Nghị quyết tiếp tục khẳng định:
Nhà nước đảm bảo tối thiểu 20% tổng chi ngân sách nhà nước dành cho giáo dục.

Đồng thời, trong 6 tháng kể từ khi hội đồng trường kết thúc hoạt động, cơ quan quản lý trực tiếp được quyền quyết định nhiệm vụ liên quan đến tổ chức và nhân sự.

Dự kiến đầu tư 580.000 tỷ đồng hiện đại hóa giáo dục đến năm 2035

Cũng trong ngày 10/12, Quốc hội đã thông qua Nghị quyết phê duyệt chủ trương đầu tư Chương trình mục tiêu quốc gia hiện đại hóa giáo dục và đào tạo giai đoạn 2026–2035, với tổng nguồn lực dự kiến khoảng 580.133 tỷ đồng.

Giai đoạn 2026–2030: Tổng vốn 174.673 tỷ đồng

• 100.000 tỷ đồng từ ngân sách trung ương

• 45.101 tỷ đồng từ ngân sách địa phương

• 20.429 tỷ đồng vốn đối ứng từ các trường đại học, cao đẳng

• 9.143 tỷ đồng từ các nguồn hợp pháp khác

Giai đoạn 2031–2035, Chính phủ sẽ trình Quốc hội phương án phân bổ thêm nguồn lực.

Mục tiêu đến năm 2030

• Hoàn thiện mạng lưới trường mầm non, phổ thông công lập, đáp ứng nhu cầu học tập của học sinh

• Kiên cố hóa 100% phòng học

• Bảo đảm đủ nhà công vụ cho giáo viên tại vùng khó khăn

• 30% trường mầm non, phổ thông có thiết bị dạy – học bằng tiếng Anh

• Từng bước đưa tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học

Định hướng phát triển hệ thống giáo dục đại học

• Đầu tư trọng điểm cho 18 trường cao đẳng, gồm 6 trung tâm quốc gia và 12 trung tâm vùng

• Xây dựng 30 trường cao đẳng đào tạo ngành nghề trọng điểm

• Đến năm 2035:

  • 50% cơ sở giáo dục đại học đạt chuẩn

  • Ít nhất 30 cơ sở đạt trình độ hiện đại ngang các nước phát triển châu Á

  • 8 cơ sở lọt top 200 đại học hàng đầu châu Á

  • 1 cơ sở lọt top 100 thế giới theo bảng xếp hạng uy tín

  • Hình thành 10 trung tâm khởi nghiệp – đổi mới sáng tạo trong các trường trọng điểm

Nghị quyết mới của Quốc hội đánh dấu bước thay đổi lớn trong chính sách giáo dục, đặc biệt với việc giáo viên công lập được hưởng phụ cấp tối thiểu 70% từ năm 2026. Đồng thời, chính sách mở rộng quyền tự chủ, cải thiện cơ chế nhân sự và đầu tư mạnh mẽ cho cơ sở vật chất kỳ vọng tạo ra sự chuyển biến căn bản, hiện đại hóa toàn diện hệ thống giáo dục Việt Nam đến năm 2035.