Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN) đang lấy ý kiến rộng rãi cho Dự thảo Luật Bảo hiểm tiền gửi (sửa đổi) nhằm hoàn thiện khuôn khổ pháp lý, đồng bộ với các luật liên quan và tăng cường hiệu quả bảo vệ quyền lợi người gửi tiền, góp phần duy trì ổn định hệ thống tài chính – ngân hàng.
Nội dung chính của Dự thảo Luật Bảo hiểm tiền gửi (sửa đổi)
Dự thảo gồm 8 chương, 45 điều, quy định về:
-
Hoạt động bảo hiểm tiền gửi (BHTG)
-
Quyền và nghĩa vụ của người được BHTG
-
Tổ chức tham gia BHTG
-
Tổ chức BHTG và quản lý nhà nước về BHTG
Luật Bảo hiểm tiền gửi (sửa đổi) nâng cao hiệu quả bảo vệ người gửi tiền. (Ảnh minh hoạ)
1. Khẳng định và mở rộng vai trò quản lý
-
Ngân hàng Nhà nước tiếp tục giữ vai trò quản lý nhà nước về BHTG.
-
Bộ Tài chính được bổ sung quyền quản lý một số nội dung theo chức năng, nhiệm vụ.
2. Quyền và nghĩa vụ của người gửi tiền, tổ chức tham gia BHTG
-
Kế thừa các quy định hiện hành.
-
Bổ sung trách nhiệm mới: tính phí BHTG, phối hợp tuyên truyền chính sách pháp luật về BHTG.
3. Mở rộng quyền và chức năng của tổ chức BHTG
-
Kiểm tra tổ chức tham gia BHTG theo ủy quyền của NHNN.
-
Cho vay đặc biệt.
-
Tham gia quản lý, điều hành Quỹ tín dụng nhân dân bị kiểm soát đặc biệt.
-
Đánh giá tính khả thi phương án cơ cấu lại tổ chức tín dụng.
-
Mua trái phiếu dài hạn của tổ chức tín dụng nhận chuyển giao bắt buộc.
Việc mở rộng này giúp BHTGVN tăng cường vai trò trong xử lý tổ chức tín dụng yếu kém, đồng bộ với Luật Các tổ chức tín dụng 2024.
4. Quy định về phí BHTG
-
Thủ tướng Chính phủ quyết định mức phí BHTG, áp dụng đồng hạng hoặc phân biệt.
-
Tổ chức tín dụng bị kiểm soát đặc biệt có thể tạm hoãn nghĩa vụ nộp phí nhưng phải hoàn trả theo phương án cơ cấu lại.
5. Thứ tự phân chia tài sản và nghĩa vụ chi trả
-
Tổ chức BHTG được xếp thứ tự phân chia tài sản ngang hàng với người gửi tiền.
-
Thu hồi phí BHTG và tiền phạt còn thiếu khi xử lý tài sản của tổ chức tham gia.
6. Thời điểm và thời hạn chi trả bảo hiểm
Nghĩa vụ chi trả phát sinh khi:
-
Có phương án phá sản được phê duyệt.
-
NHNN xác nhận mất khả năng chi trả.
-
Có quyết định đình chỉ hoạt động nhận tiền gửi của tổ chức bị kiểm soát đặc biệt.
Thời hạn chi trả được rút ngắn so với luật hiện hành. Trong trường hợp đặc biệt, Thủ tướng có thể quyết định chi trả toàn bộ khoản tiền gửi được bảo hiểm.
7. Mở rộng danh mục đầu tư của tổ chức BHTG
Bao gồm:
-
Trái phiếu Chính phủ, tín phiếu NHNN.
-
Trái phiếu và chứng chỉ tiền gửi của NHTM có vốn Nhà nước hoặc vốn doanh nghiệp Nhà nước trên 50%.
-
Gửi tiền tại NHNN và các NHTM thuộc nhóm trên.
-
Hoạt động đầu tư khác theo quy định của Chính phủ.
Kèm theo đó là các quy định kiểm soát rủi ro, trích lập dự phòng và đảm bảo hiệu quả sử dụng vốn.
8. Tham gia xử lý khủng hoảng và hỗ trợ chi trả sớm
-
BHTGVN có thể cho vay đặc biệt khi tổ chức bị rút tiền hàng loạt hoặc cần phục hồi.
-
Hỗ trợ chi trả sớm cho người gửi tiền trong trường hợp nguy cơ mất khả năng chi trả.
-
Nếu quỹ dự phòng không đủ, NHNN có thể cho vay đặc biệt với lãi suất 0%.
-
Chính phủ được quyền áp dụng biện pháp khẩn cấp để xử lý khủng hoảng, báo cáo Quốc hội sau đó.
Ý nghĩa của việc sửa đổi Luật Bảo hiểm tiền gửi
Theo đánh giá của NHNN, dự thảo Luật:
-
Phù hợp với đường lối, chủ trương của Đảng và chính sách Nhà nước.
-
Không tác động tới chính sách bình đẳng giới hay chính sách dân tộc.
-
Không trái với cam kết quốc tế của Việt Nam.
-
Đảm bảo BHTGVN đủ nguồn lực tài chính, công nghệ và nhân lực để thực thi.
Việc sửa đổi Luật Bảo hiểm tiền gửi không chỉ củng cố khung pháp lý bảo vệ người gửi tiền, mà còn nâng cao năng lực xử lý tổ chức tín dụng yếu kém, giữ vững niềm tin của công chúng và góp phần ổn định hệ thống tài chính – ngân hàng Việt Nam.