Dù thuộc diện không phải nộp thuế giá trị gia tăng và được miễn thuế thu nhập cá nhân từ ngày 1.1, hộ kinh doanh có doanh thu năm từ 500 triệu đồng trở xuống vẫn cần nắm rõ một số quy định quan trọng để thực hiện đúng nghĩa vụ và tránh rủi ro pháp lý trong quá trình kinh doanh.
1. Không phải nộp thuế nhưng vẫn phải theo dõi, kê khai doanh thu
Theo lưu ý của Thuế tỉnh Sơn La, hộ kinh doanh có doanh thu năm từ 500 triệu đồng trở xuống không phải nộp thuế nhưng vẫn có trách nhiệm theo dõi và kê khai doanh thu đầy đủ, trung thực để cơ quan thuế quản lý. Hộ kinh doanh không phải thực hiện sổ sách phức tạp như doanh nghiệp và sẽ không bị truy thu thuế nếu kê khai đúng, đủ doanh thu phát sinh.
Cơ quan thuế chỉ quan tâm đến doanh thu bán ra, không yêu cầu hộ kinh doanh tính toán lãi – lỗ. Hộ kinh doanh bán được bao nhiêu thì ghi nhận bấy nhiêu, không có quy định gây khó cho hộ kinh doanh nhỏ.
2. Sổ sách kế toán đơn giản, dễ thực hiện
Theo Thông tư 152/2025/TT-BTC có hiệu lực từ ngày 1.1, hộ kinh doanh có doanh thu từ 500 triệu đồng trở xuống được lựa chọn hình thức sổ kế toán đơn giản, phù hợp với quy mô hoạt động.
Hộ kinh doanh bắt buộc phải có sổ theo dõi doanh thu bán ra, ghi theo ngày, tuần hoặc tháng. Nội dung sổ cần thể hiện rõ ngày bán, nội dung bán hàng và số tiền thu được. Doanh thu phát sinh bao nhiêu phải ghi nhận đầy đủ bấy nhiêu, không được giấu doanh thu.
Các loại sổ như sổ tồn kho, sổ theo dõi chi phí hay sổ kế toán chi tiết như doanh nghiệp không bắt buộc đối với nhóm hộ kinh doanh này.
3. Không bắt buộc có hóa đơn đầu vào nhưng nên lưu giữ chứng từ
Hộ kinh doanh có doanh thu từ 500 triệu đồng/năm trở xuống không bắt buộc phải có hóa đơn đầu vào. Tuy nhiên, cơ quan thuế khuyến cáo hộ kinh doanh nên lưu giữ hóa đơn, chứng từ, hồ sơ thanh toán để chứng minh nguồn gốc hàng hóa hợp pháp.
Việc có đầy đủ chứng từ giúp hộ kinh doanh tránh rủi ro bị xử phạt bởi lực lượng quản lý thị trường, công an kinh tế và thuận lợi khi cần giải trình với cơ quan chức năng.
4. Ghi nhận doanh thu và hóa đơn phải phù hợp thực tế
Một lưu ý quan trọng khác là việc ghi nhận doanh thu, hóa đơn và các nội dung giải trình của hộ kinh doanh phải logic, phù hợp với thực tế hoạt động. Trường hợp bên bán xuất hóa đơn cho hộ kinh doanh thì doanh thu đầu ra phải tương ứng, không thể xảy ra tình trạng mua nhiều nhưng bán ít trên sổ sách.
Nếu số liệu có dấu hiệu bất thường, cơ quan thuế có thể mời hộ kinh doanh giải trình. Trường hợp không giải trình được, hộ kinh doanh có thể bị truy thu thuế theo quy định.
5. Thanh toán càng rõ ràng càng an toàn
Theo Thuế tỉnh Sơn La, pháp luật không cấm thanh toán bằng tiền mặt, tuy nhiên chuyển khoản ngân hàng được đánh giá là an toàn và minh bạch hơn, đặc biệt đối với các khoản chi như mua hàng, tiền thuê nhà, tiền điện, nước và các dịch vụ khác.
Khi chuyển khoản, hộ kinh doanh nên ghi rõ nội dung thanh toán như “mua hàng”, “tiền thuê nhà tháng…”. Việc ghi rõ nội dung sẽ giúp thuận lợi hơn trong việc giải trình khi cơ quan chức năng kiểm tra.
6. Không bắt buộc sử dụng hóa đơn điện tử
Hộ kinh doanh có doanh thu từ 500 triệu đồng trở xuống không bắt buộc phải sử dụng hóa đơn điện tử. Tuy nhiên, trong trường hợp có nhu cầu xuất hóa đơn cho khách hàng, hộ kinh doanh được quyền đề nghị cơ quan thuế cấp hóa đơn điện tử theo từng lần phát sinh.
Việc cấp hóa đơn điện tử theo từng lần là quyền lợi hợp pháp của người nộp thuế, nhằm đáp ứng nhu cầu giao dịch, minh bạch hóa doanh thu và tạo điều kiện cho người mua hàng, không phụ thuộc vào việc hộ kinh doanh có thuộc diện phải nộp thuế hay không.
Cơ quan thuế cũng khẳng định hộ kinh doanh không bắt buộc phải mua phần mềm bán hàng hoặc phần mềm kê khai thuế, việc kê khai và nộp thuế có thể thực hiện trực tiếp trên hệ thống eTax, cổng dịch vụ công hoặc các nền tảng thuế điện tử.