Tinh gọn bộ máy, nâng tầm công chức Thủ đô và sứ mệnh đồng hành cùng đất nước vươn mình

✅ Tinh gọn bộ máy, nâng tầm trách nhiệm cán bộ công chức Thủ đô và sứ mệnh đồng hành cùng đất nước vươn mình

Việc đổi mới tổ chức bộ máy chính quyền địa phương là một bước đi có tính chiến lược, được Đảng, Nhà nước xác định là khâu then chốt của công cuộc cải cách hành chính quốc gia giai đoạn 2021–2030 và tầm nhìn đến 2045. Trong bối cảnh đất nước đang đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện đại 

hoá, hội nhập sâu rộng và bước vào kỷ nguyên chuyển đổi số toàn diện, bộ máy hành chính ở cơ sở càng phải tinh gọn, hiệu lực, hiệu quả và đủ năng lực để làm tốt vai trò “cánh tay nối dài” của Đảng, Nhà nước đến với từng người dân, doanh nghiệp.

Nghị định số 150/2025/NĐ-CP ra đời là bước cụ thể hoá quan trọng trong việc hoàn thiện mô hình tổ chức chính quyền cấp xã. Một trong những điểm đột phá lớn của nghị định này là triển khai thí điểm chính quyền hai cấp (cấp tỉnh và cấp xã) thay cho mô hình ba cấp (tỉnh – huyện – xã) ở các địa phương hội đủ điều kiện. Việc này không chỉ đơn thuần là sáp nhập cấp trung gian mà còn mở ra yêu cầu tái cấu trúc toàn diện các phòng chuyên môn và cách thức điều hành công vụ ngay tại cơ sở.

Khi bộ máy được tinh giản, các đầu mối quản lý được sắp xếp lại theo hướng tích hợp đa lĩnh vực, cán bộ, công chức cấp xã sẽ không còn là “công chức hành chính thuần túy” chỉ thụ lý hồ sơ, ký giấy tờ mà phải thực sự trở thành những viên gạch nền xây dựng chính quyền kiến tạo, biết quản lý, biết tham mưu, biết thực thi và đặc biệt là biết phục vụ người dân, doanh nghiệp với tinh thần minh bạch, tận tâm.

Đặc điểm dễ nhận thấy trong cơ cấu mới là một phòng hoặc bộ phận sẽ quản lý nhiều lĩnh vực: Ví dụ Phòng Kinh tế không chỉ đảm đương quy hoạch, tài chính ngân sách mà còn phụ trách xây dựng hạ tầng, phát triển nông thôn, bảo vệ tài nguyên môi trường. Tương tự, Phòng Văn hoá – Xã hội sẽ bao quát nội vụ, công tác cán bộ, giáo dục, y tế, văn hoá, lao động, an sinh xã hội, truyền thông, công nghệ thông tin, chuyển đổi số… Đây là mô hình quản trị “đa nhiệm” đúng nghĩa, đòi hỏi cán bộ chuyên môn phải trang bị kiến thức liên ngành, phối hợp nhịp nhàng và chịu trách nhiệm xuyên suốt từ khâu tham mưu đến khâu thực thi.

Trách nhiệm của cán bộ công chức cấp xã trong bối cảnh mới vì thế trở nên rõ ràng và nặng nề hơn nhưng cũng xứng đáng hơn. Trước hết, mỗi cán bộ phải không ngừng nâng cao trình độ, chủ động học tập, trau dồi kỹ năng công nghệ số để xử lý công việc nhanh chóng, minh bạch. Họ cần thành thạo các phần mềm quản lý, dữ liệu công dân, dịch vụ công trực tuyến; hiểu cách khai thác dữ liệu lớn để dự báo, tham mưu chính sách phù hợp tình hình thực tế của địa phương.

Thứ hai, cán bộ phải có tư duy đổi mới và tác phong chuyên nghiệp, biết tổ chức công việc khoa học, biết làm việc nhóm, phối hợp đa ngành và đặc biệt là biết đồng hành, hỗ trợ người dân, doanh nghiệp tháo gỡ vướng mắc, rút ngắn thời gian giải quyết thủ tục hành chính, giảm chi phí xã hội.

Thứ ba, chuẩn mực đạo đức công vụ cần được đặt lên hàng đầu: liêm chính, trung thực, tận tuỵ, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm cá nhân trước tập thể và trước nhân dân. Trong bộ máy tinh gọn, quyền hạn gắn chặt trách nhiệm. Nếu làm sai, cán bộ phải chịu kiểm điểm, xử lý công khai; nếu làm tốt, đóng góp tích cực thì sẽ được ghi nhận, đãi ngộ xứng đáng theo đúng tinh thần “ai giỏi thì được trọng dụng”.

Cuối cùng, khi bộ máy hành chính cấp xã được sắp xếp gọn nhẹ, hoạt động linh hoạt, minh bạch và hiệu quả thì đây sẽ là một mắt xích quan trọng để thực hiện thắng lợi các mục tiêu phát triển kinh tế – xã hội tại cơ sở. Chính quyền cấp xã gần dân nhất, hiểu dân nhất, cũng sẽ là người bạn đồng hành tin cậy để người dân, doanh nghiệp an tâm sản xuất, đầu tư, khởi nghiệp và chung tay xây dựng cộng đồng phát triển bền vững.

Nghị định 150 không chỉ mang ý nghĩa sắp xếp lại bộ máy mà còn là động lực để từng cán bộ, công chức cấp xã đổi mới tư duy, làm mới phong cách phục vụ và góp phần hiện thực hóa khát vọng đưa đất nước vươn mình mạnh mẽ, hội nhập sánh vai với các quốc gia phát triển trong khu vực và trên thế giới.

✅ Danh sách các phòng chuyên môn mới thuộc UBND cấp xã

Căn cứ Điều 12 Nghị định 150/2025/NĐ-CP, cơ cấu các phòng chuyên môn thuộc UBND cấp xã được tổ chức thống nhất, gồm các phòng (hoặc bộ phận tương đương) như sau:

1️⃣ Văn phòng Hội đồng nhân dân và Ủy ban nhân dân

Chức năng, nhiệm vụ:

• Tham mưu, tổng hợp chương trình, kế hoạch công tác cho HĐND, UBND.
• Phối hợp chỉ đạo, điều hành công việc của Chủ tịch UBND xã.
• Tổ chức công tác tư pháp, pháp luật, hộ tịch, chứng thực, hoà giải cơ sở.
• Thực hiện công tác đối ngoại địa phương (nếu xã có biên giới lãnh thổ hoặc biển đảo).

2️⃣ Phòng Kinh tế (hoặc Kinh tế, Hạ tầng và Đô thị)

Chức năng, nhiệm vụ:

• Quản lý tài chính – ngân sách, kế hoạch đầu tư, thống kê.
• Quản lý quy hoạch xây dựng, kiến trúc, hạ tầng kỹ thuật, công thương, giao thông.
• Quản lý nông nghiệp, lâm nghiệp, thuỷ lợi, tài nguyên môi trường, phát triển nông thôn, giảm nghèo bền vững.

3️⃣ Phòng Văn hóa – Xã hội

Chức năng, nhiệm vụ:

• Tham mưu về nội vụ, tổ chức bộ máy, công tác cán bộ, cải cách hành chính.
• Quản lý giáo dục, đào tạo, y tế, dân số, bảo hiểm y tế.
• Quản lý lĩnh vực văn hoá, gia đình, thể thao, du lịch, thông tin – truyền thông, khoa học công nghệ, chuyển đổi số.
• Phụ trách lao động, việc làm, bảo trợ xã hội, người có công, bình đẳng giới.