LUẬT CÁN BỘ, CÔNG CHỨC (SỬA ĐỔI) 2025: CHUYỂN SANG TRẢ LƯƠNG THEO VỊ TRÍ VIỆC LÀM

LUẬT CÁN BỘ, CÔNG CHỨC (SỬA ĐỔI) 2025: CHUYỂN SANG TRẢ LƯƠNG THEO VỊ TRÍ VIỆC LÀM – BƯỚC TIẾN MẠNH MẼ TRONG CẢI CÁCH CHẾ ĐỘ CÔNG VỤ

 

Sáng 24/6, với 418/423 đại biểu tán thành, Quốc hội đã chính thức thông qua Luật Cán bộ, công chức (sửa đổi) với nhiều nội dung đột phá, trong đó nổi bật nhất là chuyển đổi phương thức quản lý và trả lương theo vị trí việc làm, thay cho cơ chế lương theo chức danh, ngạch bậc như trước đây. Luật gồm 7 chương, 45 điều và sẽ có hiệu lực từ ngày 1/7/2025.

TỪ “BÌNH QUÂN CƠ HỌC” ĐẾN “CÔNG BẰNG THEO KẾT QUẢ”

Trước đây: Lương theo ngạch, bậc, niên hạn: Luật Cán bộ, công chức năm 2008 quy định: “Cán bộ, công chức được Nhà nước bảo đảm tiền lương tương xứng với nhiệm vụ, quyền hạn được giao, phù hợp với điều kiện kinh tế – xã hội của đất nước.”

Cách tiếp cận này đặt nặng yếu tố niên hạn công tác, ít tính đến hiệu quả thực thi công vụ, khiến lương và thu nhập thiếu sự phân hóa giữa người làm được việc và người không đáp ứng yêu cầu vị trí.

 Luật mới 2025: Lấy vị trí việc làm làm trung tâm.

Luật sửa đổi năm 2025 khẳng định rõ: “Cán bộ, công chức được hưởng tiền lương, tiền thưởng và các khoản thu nhập khác theo kết quả, sản phẩm của vị trí việc làm đảm nhiệm, phù hợp với điều kiện phát triển kinh tế – xã hội của đất nước, địa phương.”

Đây là chuyển biến căn bản về chế độ công vụ, xác lập nguyên tắc trả lương theo năng suất và hiệu quả, đưa công chức thoát khỏi “tư duy hưởng lương theo bằng cấp, thâm niên” vốn tồn tại dai dẳng.

TRẢ LƯƠNG THEO VỊ TRÍ VIỆC LÀM – CĂN CỨ PHÁP LÝ & THỰC TIỄN

1. Vị trí việc làm là nền tảng quản lý công chức:

Luật mới quy định toàn bộ quá trình: tuyển dụng, bố trí, sử dụng, đánh giá, đào tạo, bổ nhiệm, khen thưởng, kỷ luật… đều phải căn cứ vào yêu cầu của từng vị trí việc làm và sản phẩm thực hiện nhiệm vụ.

2. Chính phủ sẽ ban hành định mức thu nhập theo sản phẩm công vụ:

Trên cơ sở Luật này, Chính phủ được giao trách nhiệm hướng dẫn cụ thể định mức chi thu nhập theo kết quả, sản phẩm công việc, bên cạnh tiền lương cơ bản. Điều này hứa hẹn thúc đẩy xây dựng cơ chế thu nhập linh hoạt, tạo động lực thực chất cho đội ngũ cán bộ, công chức.

3. Gắn lương với đánh giá, xếp loại công chức:

Việc đánh giá, xếp loại chất lượng cán bộ, công chức được nâng lên tầm quan trọng đặc biệt. Theo luật, nếu công chức không hoàn thành nhiệm vụ, không đáp ứng yêu cầu, thì có thể bị điều chuyển xuống vị trí thấp hơn hoặc cho thôi việc.

3 HÌNH THỨC THU HÚT NHÂN LỰC CHẤT LƯỢNG CAO TỪ NGOÀI NHÀ NƯỚC

Một điểm tiến bộ khác trong Luật là cơ chế cởi mở trong tuyển dụng người tài, không chỉ giới hạn trong khu vực nhà nước. Cụ thể, luật cho phép:

1. Tiếp nhận chính thức vào công chức từ khu vực ngoài công
2. Ký hợp đồng chuyên biệt với luật sư giỏi, doanh nhân, chuyên gia cho các vị trí lãnh đạo
3. Ký hợp đồng với nhân sự chuyên môn cao để thực hiện các nhiệm vụ chuyên sâu

Đây là cơ chế “mở cửa” về thể chế, gắn tiền lương – thu nhập với giá trị đóng góp, phù hợp tinh thần thị trường nhưng vẫn đảm bảo nguyên tắc công vụ.

QUY ĐỊNH CHUYỂN TIẾP VÀ BỐ TRÍ CÔNG CHỨC THEO LUẬT MỚI

• Công chức cấp xã nếu đáp ứng trình độ sẽ được chuyển đổi thành công chức theo tiêu chuẩn mới mà không yêu cầu điều kiện về thời gian công tác hay ngạch cũ.
• Những người đang tập sự sẽ chấm dứt tập sự và được xếp ngạch tương ứng với vị trí việc làm mới.
• Những công chức đã tuyển dụng trước ngày Luật có hiệu lực sẽ có thời gian hoàn thành việc bố trí và xếp ngạch mới theo hướng dẫn của Chính phủ.

NHẬN ĐỊNH TỪ GÓC NHÌN LUẬT GIA

Luật Cán bộ, công chức (sửa đổi) năm 2025 là bước chuyển mình lịch sử trong cải cách hành chính công vụ tại Việt Nam. Bằng việc lấy vị trí việc làm làm trọng tâm, luật đã xác lập lại toàn bộ nền tảng quản lý công chức trên cơ sở hiệu quả, năng suất và đóng góp thực chất.

Việc trả lương theo kết quả thực hiện nhiệm vụ cụ thể, có định mức chi thu nhập ngoài lương, là bước đột phá thoát khỏi cơ chế “cào bằng – thâm niên” lạc hậu. Đây cũng là cơ sở pháp lý then chốt để bảo vệ quyền lợi chính đáng cho người thực sự làm việc, và loại bỏ dần tình trạng “sáng cắp ô đi, tối cắp ô về”.

THÔNG ĐIỆP GỬI ĐẾN ĐỘI NGŨ CÁN BỘ, CÔNG CHỨC

• Hãy chủ động làm rõ vị trí việc làm mình đang đảm nhiệm
• Tự đánh giá giá trị công việc qua sản phẩm và hiệu quả đầu ra
• Gắn bó với hệ thống công vụ bằng năng lực, thay vì chỉ bằng bằng cấp và thời gian