Từ 1/1/2026: Trẻ em dưới 10 tuổi ngồi trên ô tô bắt buộc phải có ghế phụ hoặc đệm ngồi an toàn

Từ ngày 01/01/2026, Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ 2024 chính thức yêu cầu trẻ em dưới 10 tuổi và có chiều cao dưới 1,35m khi ngồi trên ô tô phải được bảo vệ bằng thiết bị an toàn dành cho trẻ em (ghế phụ, đệm ngồi an toàn) hoặc thắt dây đai an toàn phù hợp.

Quy định này áp dụng với mọi loại ô tô chở người đến 9 chỗ, không có ngoại lệ.

1. Trẻ dưới 10 tuổi bắt buộc phải sử dụng ghế an toàn từ 1/1/2026

Theo Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ 2024:

• Trẻ em dưới 10 tuổi và dưới 1,35m khi ngồi trên ô tô không được ngồi cùng hàng ghế với người lái, trừ xe chỉ có một hàng ghế.

• Người lái xe phải sử dụng và hướng dẫn sử dụng thiết bị an toàn phù hợp cho trẻ em.

• Thiết bị an toàn trẻ em bao gồm các loại ghế hoặc đệm được thiết kế để giảm thiểu chấn thương khi va chạm hoặc phanh gấp.

Thiết bị an toàn này có thể là:

• Nôi, ghế trẻ sơ sinh

• Ghế trẻ nhỏ (2–6 tuổi)

• Ghế nâng, đệm nâng (6–10 tuổi)

Các thiết bị phải đảm bảo khả năng giữ cố định vị trí ngồi, hạn chế tối đa chấn thương khi xảy ra sự cố giao thông.

2. Mức phạt từ 800.000 – 1.000.000 đồng nếu không trang bị ghế an toàn cho trẻ

Nghị định 168/2024/NĐ-CP quy định mức xử phạt đối với người điều khiển ô tô vi phạm quy định về bảo vệ trẻ em khi tham gia giao thông. Cụ thể:

Phạt tiền từ 800.000 – 1.000.000 đồng đối với các hành vi:

• Chở trẻ dưới 10 tuổi và dưới 1,35m ngồi cùng hàng ghế với người lái xe

• Không sử dụng thiết bị an toàn phù hợp cho trẻ em

• Không thắt dây đai an toàn khi điều khiển xe

• Chở người không thắt dây đai an toàn tại vị trí có trang bị dây đai

Như vậy, từ 1/1/2026, mọi trường hợp chở trẻ em dưới 10 tuổi trên ô tô mà không có ghế phụ/đệm nâng an toàn sẽ bị xử phạt theo quy định.

3. Quy định mới giúp bảo vệ trẻ em tốt hơn khi tham gia giao thông

Việc bắt buộc sử dụng ghế an toàn cho trẻ em là xu hướng chung của nhiều quốc gia phát triển. Các nghiên cứu cho thấy:

• Giảm 70% nguy cơ tử vong đối với trẻ sơ sinh khi sử dụng đúng thiết bị

• Giảm 54% nguy cơ tử vong đối với trẻ nhỏ

Nhiều phụ huynh đánh giá cao quy định này, cho rằng đây là biện pháp cần thiết để nâng cao ý thức tuân thủ pháp luật và hình thành thói quen bảo vệ bản thân cho trẻ từ sớm.

4. Phụ huynh chủ động trang bị thiết bị an toàn cho trẻ

Nhiều gia đình đã chủ động chuẩn bị ghế trẻ em trên xe từ sớm. Anh Bùi Văn Nam (Cầu Giấy, Hà Nội) chia sẻ:

“Chúng tôi đã dùng ghế trẻ em từ khi con còn nhỏ. Việc này giúp con an toàn hơn và tôi cũng yên tâm khi lái xe”.

Một số phụ huynh cho rằng thị trường hiện có nhiều loại ghế với mức giá khác nhau, phù hợp điều kiện kinh tế của từng gia đình.

5. Khó khăn của xe kinh doanh vận tải, taxi công nghệ

Trong khi gia đình có thể dễ dàng trang bị thiết bị an toàn, các đơn vị vận tải lại đối diện nhiều vướng mắc:

5.1. Taxi công nghệ

Tài xế cho biết họ không biết trước hành khách có trẻ em hay không để chuẩn bị ghế. Việc mang theo nhiều ghế là bất tiện, nhất là khi phải chở gia đình có 2–3 trẻ nhỏ.

5.2. Xe đưa đón học sinh

Các doanh nghiệp vận tải trường học cho biết:

• Mỗi xe có thể chở tới 20 trẻ, đồng nghĩa phải trang bị 20 bộ thiết bị an toàn.

• Sau khi đưa đón học sinh, xe vẫn tiếp tục kinh doanh nên việc cất giữ ghế là khó khăn.

• Cần có quy chuẩn riêng phù hợp với xe đưa đón trẻ em.

Doanh nghiệp kiến nghị có lộ trình áp dụng dài hơn cho các đơn vị kinh doanh vận tải.

6. Có cần lộ trình riêng cho xe đưa đón học sinh và xe vận tải công cộng?

Nhiều ý kiến đề xuất:

• Áp dụng bắt buộc trước đối với xe cá nhân, vì tính chủ động cao và thường di chuyển với tốc độ lớn.

• Xe bus, taxi, xe đưa đón học sinh cần quy định riêng hoặc có giai đoạn chuẩn bị để đảm bảo tính khả thi.

• Các hãng vận tải nên công khai thông tin chuyến xe có trang bị ghế trẻ em, để phụ huynh lựa chọn phù hợp.

Đây là giải pháp dung hòa nhằm bảo đảm an toàn cho trẻ em nhưng không gây áp lực quá lớn lên doanh nghiệp.

Quy định bắt buộc trang bị thiết bị an toàn cho trẻ em dưới 10 tuổi trên xe ô tô từ ngày 01/01/2026 là bước tiến quan trọng trong bảo vệ trẻ em khi tham gia giao thông, phù hợp thông lệ quốc tế.

Dù còn một số khó khăn đối với doanh nghiệp vận tải, nhưng lợi ích lâu dài về an toàn của trẻ em là hoàn toàn rõ ràng. Các cơ quan chức năng cần tiếp tục hướng dẫn, hỗ trợ và xem xét lộ trình phù hợp cho từng loại hình vận tải để quy định được triển khai hiệu quả.